Czym jest norma ISO 22000:2018?
Norma ISO 22000:2018 określa wymagania dotyczące systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (Food Safety Management System – FSMS). Może być stosowana przez każda organizacje w lancuchu żywności, niezaleznie od jej wielkości i złożoności. Norma jest przykladem holistycznego podejścia do bezpieczeństwa żywności, integrujacego wymagania systemowe, podejście procesowe oraz analize zagrożeń według zasad HACCP.
Norma ISO 22000:2018 integruje zasady Systemu Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontrolnych (HACCP) opracowane przez Codex Alimentarius Commission z wymaganiami systemu zarządzania. Wersja z 2018 roku zastapila poprzednie wydanie z 2005 roku i dostosowala norme do struktury HLS, co ulatwia integracje z ISO 9001:2015 i ISO 14001:2015. Wprowadzono także koncepcje dwoch poziomow ryzyka (organizacja vs proces operacyjny) oraz wzmocniono nacisk na komunikacje w lancuchu dostaw żywności.
Kogo dotyczy ISO 22000:2018?
Norma przeznaczona jest dla wszystkich organizacji w lancuchu produkcji żywności, m.in.:
- Producentów surowcow rolnych i pierwotnych (rolnictwo, hodowla, rybolostwo)
- Przetworcow żywności i napojow (mieso, mleko, napoje, slodycze, pieczywo)
- Producentów opakowań do kontaktu z żywnością
- Producentów dodatkow do żywności, aromatow, barwnikow
- Firm cateringowych i restauracyjnych (restauracje, hotele, zywienie zbiorowe)
- Firm transportujacych i magazynujacych żywność (logistyka chlodnia, magazyny)
- Dystrybutorow i sprzedawcow detalicznych żywności (sieci handlowe, hurtownie)
- Dostawców środków do czyszczenia i dezynfekcji stosowanych w przemysle spożywczym
- Producentów karmy dla zwierzat
Kluczowe wymagania normy
Norma ISO 22000:2018 zawiera nastepujace kluczowe elementy:
- System zarządzania – polityka, cele, role i odpowiedzialności, dokumentacja
- Planowanie systemu – identyfikacja zagrożeń, wstępne programy operacyjne (PRPs – Prerequisite Programmes)
- Analiza zagrożeń i HACCP – identyfikacja istotnych zagrożeń biologicznych, chemicznych, fizycznych i alergicznych, krytyczne punkty kontrolne (CCPs)
- Operacyjne programy wstępne (oPRPs) – alternatywa dla CCP przy mniejszym ryzyku, ale istotnym dla bezpieczeństwa
- Plan HACCP – pomiary krytyczne, działania korygujące, weryfikacja, monitoring
- Identyfikowalnosc – sledzenie produktów w całym lancuchu (forward i backward traceability)
- Zarządzanie sytuacjami awaryjnymi – wycofanie i odwolanie produktu, plany kryzysowe
- Komunikacja – wewnętrzna i zewnętrzna w lancuchu żywności
- Walidacja, weryfikacja i doskonalenie – ciągła ocena skuteczności systemu
Programy wstępne PRP – fundamenty bezpieczeństwa
Programy wstępne (Prerequisite Programmes) sa fundamentem systemu FSMS. Obejmuja one warunki podstawowe wymagane do utrzymania higienicznego środowiska produkcji żywności na wszystkich etapach lancucha. Typowe PRP obejmuja:
- Konstrukcje i ukladki budynkow oraz infrastruktury
- Konstrukcje pomieszczen i obszarów roboczych
- Dostawy mediow (woda, lod, para, powietrze, energia)
- Wsparcie usług, w tym usuwanie odpadow i sciekow
- Stosowanie właściwych materiałów do kontaktu z żywnością
- Czyszczenie i dezynfekcja
- Kontrola szkodnikow (DDD – Dezynfekcja, Dezynsekcja, Deratyzacja)
- Higiena personelu
- Przeprojektowywanie produktu
- Procedury wycofania
- Zapobieganie celowemu zanieczyszczeniu (food defense)
ISO 22000 a HACCP
Certyfikacja według ISO 22000:2018 obejmuje wdrożenie systemu HACCP. Organizacje posiadajace certyfikat ISO 22000 spełniają wymagania HACCP wynikające z przepisow UE (Rozporządzenie WE nr 852/2004 o higienie środków spożywczych).
Certyfikat ISO 22000 jest często uznawany przez sieci handlowe i nabywcow instytucjonalnych jako potwierdzenie bezpieczeństwa żywności. W przypadku wymagań GFSI (Global Food Safety Initiative) – takich jak BRC, IFS czy SQF – wskazane jest uzupelnienie certyfikatu ISO 22000 o schemat FSSC 22000, który dodaje sektorowe PRP (np. ISO/TS 22002-1 dla produkcji żywności) i jest uznawany w GFSI.
ISO 22000 a inne standardy bezpieczeństwa żywności
ISO 22000 nie zastepuje, lecz uzupelnia inne standardy branżowe i może być wdrażana równolegle z:
- HACCP – obowiazkowa zasada w UE wynikająca z rozporządzenia 852/2004
- FSSC 22000 – schemat GFSI bazujacy na ISO 22000 + ISO/TS 22002-x + dodatkowe wymagania FSSC
- BRCGS / IFS – standardy GFSI rozwijane przez sieci handlowe brytyjskie/europejskie
- ISO 22716 – GMP dla kosmetykow
- EN 15593 – higiena w produkcji opakowań do żywności
- GLOBALG.A.P. – produkcja pierwotna
- GMP+ – pasze dla zwierzat
Korzyści z certyfikacji ISO 22000:2018
- Systemowe podejście do bezpieczeństwa żywności w całym lancuchu
- Pełna identyfikowalnosc i możliwość szybkiego wycofania produktu
- Redukcja ryzyka wypadkow żywności i odpowiedzialności prawnej (rozporządzenie 178/2002 o ogolnym prawie zywnosciowym)
- Wymagana lub preferowana przez duże sieci handlowe i eksporterów
- Możliwość integracji z ISO 9001:2015 i ISO 14001:2015 (wspolna struktura HLS)
- Podstawa dla innych standardów branży spożywczej (FSSC 22000, BRC, IFS)
- Argument w postepowaniach przetargowych w sektorze publicznym (sluzba zdrowia, edukacja, wojsko)
- Spadek liczby reklamacji i kosztów wycofania produktów
- Wzrost zaufania konsumentow i dystrybutorow
Proces certyfikacji w ITC
Certyfikacja ISO 22000:2018 w ITC obejmuje audyt dwuetapowy: Stage 1 to przegląd dokumentacji systemu i planu HACCP, Stage 2 to audyt na miejscu obejmujący obserwacje produkcji, weryfikację funkcjonowania CCP i oPRP, wywiady z personelem i przegląd zapisów operacyjnych. Po pozytywnym audycie wystawiamy certyfikat ważny przez 3 lata, prowadzimy coroczne audyty nadzoru i audyt recertyfikacyjny w trzecim roku.
Certyfikacja w ITC
ITC certyfikuje systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności dla organizacji na całym świecie. Audytorzy ITC posiadaja specjalistyczna wiedze z zakresu technologii żywności, mikrobiologii, chemii żywności i wymagań Codex Alimentarius. Kompetencje audytorów sa potwierdzane zgodnie z IAF MD 16 (specjalne wymagania dla audytów systemów bezpieczeństwa żywności).
Prosimy o kontakt w celu uzyskania bezpłatnej wyceny certyfikacji ISO 22000:2018.