Certyfikacja ISO 45001:2018 – Bezpieczeństwo i Higiena Pracy

ISO 45001:2018 – nastepca OHSAS 18001

Norma ISO 45001:2018 to międzynarodowa norma systemów zarządzania bezpieczeństwem i higiena pracy (Occupational Health and Safety Management System – OHSMS). Została opublikowana przez ISO w marcu 2018 roku i zastepuje specyfikacje OHSAS 18001, która została formalnie wycofana w marcu 2021 roku. Jest to pierwsza międzynarodowa norma ISO w obszarze BHP, opracowana przez komitet ISO/PC 283 z udzialem przedstawicieli ponad 70 krajow oraz Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO).

Ważna informacja: certyfikaty OHSAS 18001 utracily ważność z dniem 31 marca 2021 roku. Organizacje, które nie dokonaly migracji na ISO 45001:2018, powinny niezwlocznie przystapic do procesu certyfikacji według aktualnej normy. Audyt migracyjny można połączyć z audytem nadzoru lub recertyfikacji, co ogranicza koszty.

Główne roznicy między ISO 45001:2018 a OHSAS 18001

Aspekt	OHSAS 18001	ISO 45001:2018
Struktura	Własna OHSAS	HLS – ujednolicona struktura ISO
Uczestnictwo pracowników	Ograniczone wymagania	Silniejszy nacisk na konsultacje i udzial pracowników
Kontekst organizacji	Nie wymagany	Wymaganą analiza kontekstu (Klauzula 4)
Podejście do ryzyk	Identyfikacja zagrożeń	Szerokie zarządzanie ryzykami i szansami
Hierarchia sterowania	Wspomniana	Wyraźnie wymaganą (eliminacja, substytucja, izolacja, etc.)
Lacznosc z innymi normami	Trudna	Latwa integracja z ISO 9001, 14001
Outsourcing	Niewystarczajacy	Wyraźne wymagania wobec wykonawców zewnętrznych
Zakup i wykonawcy	Brak	Wymagania dotyczące zaopatrzenia i kontroli wykonawców

Zakres zastosowania normy

Norma ISO 45001:2018 może być stosowana przez każda organizacje, niezaleznie od wielkości, sektora ani charakteru prowadzonej działalności, w celu:

• Poprawy bezpieczeństwa i stanu zdrowia pracowników
• Wyeliminowania zagrożeń i minimalizacji ryzyk zawodowych
• Spełnienia wymagań prawnych z zakresu BHP (krajowych i międzynarodowych)
• Poprawy wyników w obszarze bezpieczeństwa pracy
• Wykazania zgodności z polityka BHP i celami strategicznymi
• Ciągłego doskonalenia systemu OHSMS

Norma jest szczególnie wartosciowa w branzach o podwyższonym ryzyku zawodowym: budownictwie, przemyśle ciężkim, gornictwie, energetyce, transporcie, logistyce, produkcji chemicznej oraz w sektorze publicznym (np. szpitale, sluzba zdrowia).

Kluczowe wymagania normy ISO 45001:2018

1. Kontekst organizacji – analiza czynników wewnętrznych i zewnętrznych, stron zainteresowanych (pracownicy, zwiazki zawodowe, wykonawcy, organy regulacyjne)
2. Przywództwo i udzial pracowników – polityka BHP, zaangażowanie najwyzszego kierownictwa, role i odpowiedzialności, konsultacje pracowników
3. Planowanie – identyfikacja zagrożeń, ocena ryzyk i szans, wymagania prawne, cele BHP
4. Wsparcie – zasoby, kompetencje pracowników, świadomość, komunikacja, dokumentacja
5. Działalność operacyjna – planowanie i nadzorowanie procesów, zarządzanie zmiana, outsourcing, zaopatrzenie, wykonawcy, przygotowanie i reagowanie na sytuacje awaryjne
6. Ocena wyników – monitorowanie, audyt wewnętrzny, przegląd zarządzania, wskaźniki BHP (KPIs)
7. Doskonalenie – zdarzenia, niezgodności, działania korygujące, ciągłe doskonalenie

Hierarchia sterowania zagrożeń

Norma ISO 45001:2018 wymaga stosowania hierarchii sterowania przy redukcji ryzyk zawodowych. Hierarchia ta odzwierciedla kolejność działań najbardziej do najmniej skutecznych:

1. Eliminacja zagrożenia – usunięcie zrodla ryzyka (np. likwidacja procesu)
2. Substytucja mniej niebezpiecznym procesem lub materiałem (np. zamiana niebezpiecznej substancji chemicznej)
3. Sterowanie inzynieryjne – izolacja, automatyzacja, wentylacja, oslony maszyn
4. Sterowanie administracyjne – procedury, instrukcje, szkolenia, oznakowanie, rotacja
5. Środki ochrony indywidualnej (PPE) – jako ostatecznosc (kaski, rekawice, okulary, ochrona sluchu)

W audycie certyfikacyjnym audytor weryfikuje, czy organizacja konsekwentnie stosuje hierarchie sterowania, zamiast od razu siegac po środki ochrony indywidualnej.

Konsultacje i udzial pracowników

Jednym z kluczowych nowych wymagań ISO 45001:2018 jest aktywny udzial pracowników w systemie BHP. Norma wymaga, aby kierownictwo:

• Zapewnilo mechanizmy konsultacji pracowników w sprawach BHP
• Umozliwilo pracownikom zglaszanie zagrożeń, zdarzen i propozycji ulepszen bez obawy o reperkusje
• Angazowalo pracowników w identyfikacje zagrożeń, ocene ryzyk i wybór środków zapobiegawczych
• Zapewnilo czas, zasoby i szkolenia dla przedstawicieli pracowników w obszarze BHP

W Polsce wymagania te koresponduja z obowiazkiem powolania spolecznego inspektora pracy (zgodnie z ustawa o spolecznych inspektorach pracy) oraz uczestnictwem komisji BHP wymaganym przez Kodeks Pracy.

Korzyści z certyfikacji ISO 45001:2018

• Wykazanie zaangażowania kierownictwa w bezpieczeństwo pracowników
• Redukcja liczby wypadkow i chorob zawodowych (typowo 30–50 % w pierwszych 2 latach)
• Ograniczenie kosztów zwiazanych z absencja, odszkodowaniami i karami
• Spełnienie wymagań prawnych z zakresu BHP (Kodeks Pracy, Rozporządzenia MPiPS)
• Poprawa wizerunku pracodawcy i atrakcyjnosci dla pracowników (employer branding)
• Możliwość integracji z ISO 9001:2015 i ISO 14001:2015 (System Zintegrowany QHSE)
• Wymog w postepowaniach przetargowych, szczególnie w budownictwie, infrastrukturze i przemyśle
• Niższe skladki ubezpieczen wypadkowych ZUS (program prewencji)
• Argument w negocjacjach kontraktow z duzymi klientami (np. branża automotive)

Proces certyfikacji ISO 45001 w ITC

Proces certyfikacji obejmuje audyt dwuetapowy (Stage 1 – przegląd dokumentacji + ocena gotowości, Stage 2 – audyt na miejscu obejmujący weryfikację wdrożenia procesów BHP, obserwacje stanowisk pracy, wywiady z pracownikami i przegląd zapisów). Certyfikat wydawany jest na 3 lata, z corocznymi audytami nadzoru.

Certyfikacja w ITC

ITC posiada bogate doświadczenie w certyfikacji systemów BHP. Audytorzy ITC przeprowadzili audyty certyfikacyjne OHSAS 18001 i ISO 45001:2018 dla setek organizacji w Europie Środkowej. Multicert jako autoryzowany przedstawiciel ITC w Polsce zapewnia obsługę w języku polskim oraz polskich audytorów z doświadczeniem branzowym.

Prosimy o kontakt w celu uzyskania bezpłatnej wyceny certyfikacji ISO 45001:2018.