Certyfikacja wyrobów budowlanych – oznakowanie CE
Od 1 lipca 2013 r. w Unii Europejskiej obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 (CPR – Construction Products Regulation), ustanawiajace zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych. Rozporządzenie uchyla Dyrektywe Budowlana 89/106/EWG.
Zgodnie z CPR 305/2011, producenci wyrobów budowlanych objętych normami zharmonizowanymi muszą wykazać zgodność swoich wyrobów z tymi normami poprzez system oceny i weryfikacji stalnosci właściwości uzytkowych (AVCP – Assessment and Verification of Constancy of Performance). Tylko jednostki notyfikowane na CPR mogą certyfikować wyroby na zgodność z normami zharmonizowanymi.
ITC jest jednostka notyfikowana uprawniona do wydawania certyfikatow CE dla wyrobów budowlanych.
W 2024 roku Parlament Europejski przyjal nowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 w sprawie wyrobów budowlanych (CPR 2024), które zastapi obecne CPR 305/2011 z okresem przejsciowym do 2026–2030 roku w zależności od grupy wyrobów. ITC monitoruje wdrożenie nowych przepisow i przygotowuje sie do udzielania certyfikatow zgodnie z nowymi wymaganiami.
Systemy oceny i weryfikacji stalnosci właściwości uzytkowych (AVCP)
CPR 305/2011 definiuje 5 systemów AVCP, w zależności od stopnia ryzyka zwiazanego z wyrobem budowlanym:
| System AVCP | Rola producenta | Rola notyfikowanej jednostki |
|---|---|---|
| 1+ | Deklaracja właściwości | Wstępna inspekcja zakładu, ZKP, audyt; badania kontrolne |
| 1 | Deklaracja właściwości | Wstępna inspekcja zakładu, ZKP, audyt; badania typu |
| 2+ | Deklaracja, ZKP, badania | Wstępna inspekcja zakładu, ZKP, ciągły nadzór (certyfikat ZKP) |
| 3 | Deklaracja, ZKP | Badania typu (laboratorium notyfikowane) |
| 4 | Deklaracja, ZKP, badania typu | Brak udzialu notyfikowanej jednostki |
Wybór systemu AVCP jest określony w odpowiedniej normie zharmonizowanej (hEN) i nie zależy od decyzji producenta.
System Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP)
System Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP, ang. Factory Production Control – FPC) jest jednym z wymagań CPR 305/2011, które producenci wyrobów budowlanych muszą spełniać.
Zakładowa Kontrola Produkcji oznacza stała wewnętrzna kontrole produkcji prowadzona przez producenta, dokumentowana i podlegająca certyfikacji przez notyfikowana jednostke. Stanowi udokumentowany, stałym procesem kontroli wewnatrzzakladowej, który zapewnia, ze wyroby wprowadzone do obrotu zachowuja zadeklarowane właściwości użytkowe.
Celem ZKP jest zapewnienie:
- Stabilności produkcji i zgodności właściwości wyrobu
- Zgodności z ustaleniami technicznymi (normy zharmonizowane, Europejskie Oceny Techniczne ETA)
- Identyfikowalnosci wyrobu i dokumentacji procesu produkcji
- Nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym (kalibracja)
- Kontroli surowcow, materiałów i wyrobów gotowych
- Działań korygujących w przypadku stwierdzenia niezgodności
- Dokumentowania kompetencji personelu
Wybrane wyroby objęte certyfikacja ZKP
- Kruszywa budowlane (PN-EN 13043, PN-EN 13242, PN-EN 12620 – do betonow)
- Konstrukcje stalowe i aluminiowe (PN-EN 1090-1 – wymog dla CE)
- Beton (PN-EN 206-1) i prefabrykaty betonowe
- Mieszanki mineralno-asfaltowe (PN-EN 13108-x)
- Drewno lite i klejone (PN-EN 14080, PN-EN 14081, PN-EN 14250)
- Belki stropowe i belki sprezone (PN-EN 15037)
- Prefabrykaty betonowe (nadproza, pustaki, plytki, plytki chodnikowe)
- Emulsje asfaltowe (PN-EN 13808, PN-EN 14733)
- Nawierzchnie drogi – powierzchniowe utrwalenie (PN-EN 12271, PN-EN 12273)
- Wapno budowlane (PN-EN 459-1)
- Pigmenty (PN-EN 12878)
- Cement (PN-EN 197-1, system 1+)
- Wyroby z drewna do konstrukcji nosnych (PN-EN 14592 – laczniki)
- Ekrany akustyczne (PN-EN 14388)
- Oznakowanie pionowe drog (PN-EN 12899)
- Wyroby do izolacji termicznej (PN-EN 13162 do PN-EN 13171)
- Stolarka budowlana – okna i drzwi zewnętrzne (PN-EN 14351-1)
Proces certyfikacji ZKP przez ITC
Etap I – Audyt wstępny (dobrowolny)
Ocena dokumentacji, zapisów i spełnienia wymagań Zakładowej Kontroli Produkcji w celu okreslenia stopnia gotowości organizacji do przystapienia do audytu certyfikacyjnego. Audyt wstępny pozwala zidentyfikowac luki przed właściwym audytem certyfikacyjnym, co skraca calkowity czas i obniza koszty.
Etap II – Certyfikacja przez notyfikowana jednostke
- Ocena i rejestracja wniosku o certyfikacje
- Wyznaczenie terminu przeprowadzenia audytu certyfikacyjnego
- Powolanie zespolu audytorów z kompetencjami branzowymi
- Plan kontroli procesów zarządzania produkcja
- Audyt: przegląd dokumentacji + inspekcja na miejscu (linia produkcyjna, magazyn, laboratorium)
- Pobranie próbek do badań typu (jezeli wymagane przez system AVCP)
- Raport z audytu certyfikacyjnego i wydanie certyfikatu ZKP
Nadzór
Certyfikat systemu ZKP jest bezterminowy w znaczeniu, ze nie wygasa po 3 latach jak ISO – jednak co roku jest prowadzony audyt nadzoru. Wyniki z audytu nadzoru potwierdzaja ważność certyfikatu. Zawiesznie lub cofnięcie certyfikatu jest możliwe w przypadku stwierdzenia istotnych niezgodności.
Korzyści z certyfikacji ZKP
- Spełnienie warunku dopuszczenia wyrobów budowlanych do obrotu na terenie UE (oznakowanie CE jest obowiazkowe)
- Zaprowadzenie porzadku i zasad we wszystkich działaniach produkcyjnych
- Stabilne utrzymywanie założonego poziomu jakości wyrobu
- Możliwość nadzoru nad przestrzeganiem zasad systemu jakości
- Wzrost wiarygodności firmy w oczach klientów i partnerów biznesowych
- Stosowanie środków zapobiegawczych w celu unikniecia niezgodności
- Argument w postepowaniach przetargowych – wymog formalny dla wyrobów stosowanych w robotach publicznych
- Eksport na rynek UE – jeden certyfikat dla 27 krajow czlonkowskich + EOG
- Przygotowanie do nowego CPR 2024 i wymagań w zakresie deklaracji środowiskowej (EPD)
Deklaracja Właściwości Uzytkowych (DoP)
Po uzyskaniu certyfikatu ZKP producent jest zobowiazany do wystawienia Deklaracji Właściwości Uzytkowych (Declaration of Performance – DoP) dla każdego wyrobu wprowadzanego na rynek. DoP zawiera m.in.:
- Identyfikacje wyrobu
- Zamierzone zastosowanie
- Producenta i upowaznionego przedstawiciela
- System AVCP
- Norme zharmonizowana lub Europejska Ocene Techniczna
- Właściwości użytkowe i ich wartości
- Numer notyfikowanej jednostki ITC: 1023
Badania wyrobów budowlanych
Jezeli sa Państwo zainteresowani badaniami laboratoryjnymi wyrobów budowlanych jako elementem procesu oceny zgodności, ITC oferuje szeroki zakres badań w swoich akredytowanych laboratoriach – w tym badania mechaniczne, fizyczne, chemiczne, ogniowe i akustyczne wyrobów budowlanych.
Prosimy o kontakt w celu uzyskania bezpłatnej wyceny certyfikacji ZKP.