Certyfikat ZKP warunkiem oznakowania CE
Producent wyrobu budowlanego objętego normą zharmonizowaną, dla której obowiązuje system oceny 2+ lub 1+, może wystawić deklarację właściwości użytkowych i oznakować wyrób CE dopiero po uzyskaniu certyfikatu wydanego przez jednostkę notyfikowaną. W systemie 2+ jest to certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji (ZKP), w systemie 1+ — certyfikat stałości właściwości użytkowych wyrobu.
Certyfikujemy zakładową kontrolę produkcji jako jednostka notyfikowana nr 1023 w zakresie rozporządzenia o wyrobach budowlanych. Od 8 stycznia 2026 r. stosuje się rozporządzenie (UE) 2024/3110 (nowy CPR); dotychczasowe normy zharmonizowane powołane pod rozporządzeniem 305/2011 pozostają podstawą oceny do czasu zastąpienia ich specyfikacjami nowej generacji.
Systemy oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych
System oceny jest przypisany do wyrobu i zamierzonego zastosowania w normie zharmonizowanej — nie zależy od decyzji producenta. Podział zadań w systemach z udziałem certyfikacji ZKP:
| Zadanie | System 2+ | System 1+ |
|---|---|---|
| Zakładowa kontrola produkcji i badania próbek według planu badań | producent | producent |
| Określenie typu wyrobu (badania typu) | producent | jednostka notyfikowana |
| Wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i ZKP | jednostka notyfikowana | jednostka notyfikowana |
| Ciągły nadzór, ocena i ewaluacja ZKP | jednostka notyfikowana | jednostka notyfikowana |
| Badania sondażowe próbek pobranych przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu | — | jednostka notyfikowana |
| Wydawany dokument | certyfikat zgodności ZKP | certyfikat stałości właściwości użytkowych |
W systemach 3 i 4 jednostka notyfikowana nie certyfikuje ZKP — w systemie 3 wykonuje badania typu jako laboratorium notyfikowane, w systemie 4 nie uczestniczy w ocenie.
Zakres notyfikacji NB 1023 — wyroby certyfikowane w systemach 2+ i 1+
Pełny, aktualny zakres notyfikacji jest opublikowany w unijnym rejestrze jednostek notyfikowanych (Single Market Compliance Space). Główne grupy wyrobów:
| Grupa wyrobów | Specyfikacje techniczne | System |
|---|---|---|
| Kruszywa do betonu, mieszanek bitumicznych, mieszanek niezwiązanych i związanych hydraulicznie, podsypka kolejowa, kamień do robót hydrotechnicznych | EN 12620, EN 13043, EN 13139, EN 13242, EN 13450, EN 13383-1, EN 13055 | 2+ |
| Mieszanki mineralno-asfaltowe | EN 13108 (części 1–7) | 2+ |
| Asfalty i lepiszcza asfaltowe, w tym emulsje i asfalty modyfikowane | EN 12591, EN 13808, EN 13924, EN 14023, EN 15322 | 2+ |
| Powierzchniowe utrwalenia i cienkie warstwy na zimno | EN 12271, EN 12273 | 2+ |
| Hydrauliczne spoiwa drogowe i spoiwa do zastosowań niekonstrukcyjnych | EN 13282-1, EN 15368 | 2+ |
| Prefabrykaty betonowe (m.in. płyty kanałowe, elementy ścienne i stropowe, elementy z betonu komórkowego) | EN 1168, EN 13224, EN 13225, EN 13747, EN 12602 i inne | 2+ |
| Domieszki, dodatki typu I i pigmenty do betonu, zaprawy i zaczynu | EN 934 (części 2–5), EN 12878 | 2+ |
| Wyroby do ochrony i napraw konstrukcji betonowych | EN 1504 (części 2–7) | 2+ |
| Konstrukcje stalowe i aluminiowe | EN 1090-1 | 2+ |
| Drewno konstrukcyjne sortowane wytrzymałościowo, wiązary, słupy | EN 14081-1, EN 14250 | 2+ |
| Płyty drewnopochodne do zastosowań konstrukcyjnych | EN 13986 | 2+ |
| Geosyntetyki: geotekstylia, geosiatki, geomembrany, geokompozyty | EN 13249–EN 13265, EN 15381, EN 15382 | 2+ |
| Elementy murowe kategorii I i zaprawy murarskie | EN 771 (części 1–6), EN 998-2 | 2+ |
| Kominy, kanały spalinowe i wkłady kominowe | EN 1856-1, EN 1457, EN 14471, EN 13063 i inne | 2+ |
| Elastyczne wyroby wodochronne: pokrycia dachowe i izolacje przeciwwilgociowe | EN 13707, EN 13956, EN 13967, EN 13969 | 2+ |
| Izolacje wodochronne płyt mostowych | EN 14695 | 2+ |
| Złożone systemy izolacji cieplnej z wyprawami tynkarskimi (ETICS), kleje konstrukcyjne, łączniki i kotwy | europejskie dokumenty oceny (EAD), EN 15274, EN 15275 | 2+ |
| Wapno budowlane — wapna hydrauliczne | EN 459-1 | 2+ |
| Cementy powszechnego użytku, cementy murarskie i cementy specjalne | EN 197-1, EN 413-1, EN 14216, EN 14647, EN 15743 | 1+ |
| Dodatki typu II do betonu: popiół lotny, mielony granulowany żużel wielkopiecowy | EN 450-1, EN 15167-1 | 1+ |
Cementy, wapno i spoiwa hydrauliczne są pierwszą rodziną wyrobów objętą rewizją norm pod nowy CPR — terminy i zakres zmian opisujemy w artykule o rewizji EN 197-1 i pierwszych normach nowego CPR.
Wymagania wobec zakładowej kontroli produkcji
Zakładowa kontrola produkcji oznacza udokumentowaną, stałą i wewnętrzną kontrolę produkcji w zakładzie, prowadzoną zgodnie z mającą zastosowanie specyfikacją techniczną. Ocenie podlegają w szczególności:
- nadzór nad surowcami i materiałami składowymi — specyfikacje, kontrola dostaw, zapisy,
- plan badań gotowego wyrobu wraz z częstotliwościami i kryteriami zgodności określonymi w normie,
- ciągłość zapisów z kontroli produkcji oraz decyzje osoby odpowiedzialnej po wyniku poza kryterium,
- nadzór nad wyposażeniem pomiarowym i badawczym, w tym potwierdzona kalibracja,
- identyfikowalność wyrobu od surowca do partii wprowadzonej do obrotu,
- działania korygujące i postępowanie z wyrobem niezgodnym,
- kompetencje personelu wykonującego badania i podejmującego decyzje o zgodności.
Przebieg certyfikacji
- Wniosek o certyfikację — wraz z wnioskiem składane są dane identyfikujące producenta, zakład produkcyjny, wyrób, zamierzone zastosowanie i normę zharmonizowaną.
- Przegląd wniosku i umowa — potwierdzenie zakresu certyfikacji i systemu oceny przypisanego w normie.
- Wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i ZKP — ocena dokumentacji systemu, zapisów, laboratorium zakładowego i linii produkcyjnej; w systemie 1+ jednostka przeprowadza dodatkowo badania określające typ wyrobu.
- Decyzja certyfikacyjna — po pozytywnym wyniku oceny wydawany jest certyfikat zgodności ZKP (system 2+) albo certyfikat stałości właściwości użytkowych (system 1+) z numerem jednostki notyfikowanej 1023.
- Ciągły nadzór — coroczna inspekcja ZKP potwierdza utrzymanie certyfikatu; w systemie 1+ prowadzone są również badania sondażowe próbek. Certyfikat nie ma terminu ważności — pozostaje ważny, dopóki wyniki nadzoru potwierdzają zgodność.
Audyt wstępny przed certyfikacją jest możliwy na życzenie producenta — pozwala zidentyfikować niezgodności przed właściwą inspekcją i skraca proces.
Deklaracja właściwości użytkowych
Po uzyskaniu certyfikatu producent wystawia deklarację właściwości użytkowych (DoP) i umieszcza oznakowanie CE z numerem jednostki notyfikowanej 1023. Deklaracja zawiera m.in. niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu, zamierzone zastosowanie, system oceny, powołaną normę zharmonizowaną oraz deklarowane właściwości użytkowe. Pod rozporządzeniem 2024/3110 deklarację zastąpi stopniowo deklaracja właściwości użytkowych i zgodności w formacie cyfrowym, powiązana z paszportem produktu — szczegóły na stronie certyfikacji wyrobów budowlanych CPR 2024/3110.
Wycena certyfikacji
Wycena certyfikacji ZKP jest bezpłatna — wymagane jest wskazanie wyrobu, normy zharmonizowanej, liczby zakładów produkcyjnych i dotychczasowego statusu certyfikacji. Zapytanie można złożyć przez formularz wyceny — odpowiadamy w ciągu 24 godzin roboczych. Badania laboratoryjne wyrobów budowlanych jako element oceny zgodności wykonują akredytowane laboratoria ITC.