ITC na liście PHI — pomiary rekuperatorów dla certyfikacji Passivhaus polskich domów pasywnych

Budownictwo pasywne — koncepcja architektoniczna stworzona w 1988 roku przez prof. Wolfganga Feista — stała się w XXI wieku jednym z najistotniejszych standardów energetycznych w Europie. Dom pasywny zużywa 5–10 razy mniej energii do ogrzewania niż dom konwencjonalny, dzięki kombinacji szczelnej obudowy, izolacji, eliminacji mostków termicznych i mechanicznej wentylacji z odzyskiem ciepła (rekuperacją). Standardem certyfikacyjnym jest Passive House Institute (PHI) z Darmstadt, prowadzący globalną bazę komponentów spełniających rygorystyczne wymagania energetyczne. Od stycznia 2026 roku ITC, a.s. Zlín wraz z partnerem CEBIA-Tech jest na liście laboratoriów uznanych przez PHI dla pomiarów rekuperatorów wentylacyjnych — co dla polskich producentów oznacza krótszą drogę do wpisania ich produktu do bazy PHPP (Passive House Planning Package).

Polski rynek budownictwa pasywnego — kontekst

Polski rynek domów pasywnych powstał z opóźnieniem względem Niemiec i Austrii, ale ostatnia dekada przyniosła dynamiczny wzrost. Dane Polskiego Instytutu Budownictwa Pasywnego i Krajowej Agencji Poszanowania Energii:

• liczba certyfikowanych budynków PHI w Polsce: ok. 1 500 (stan koniec 2024),
• roczny przyrost certyfikacji: 15–20%,
• pierwszy polski Passivhaus: dom w Smolcu k. Wrocławia, 2007 r.,
• największe pasywne osiedle: kompleks “Słoneczne Miasto” w Płocku (62 domy),
• wartość rynku rocznie: szacowana na 800 mln zł (samych konstrukcji), bez instalacji.

Główne czynniki napędzające rynek to programy rządowe — Czyste Powietrze z budżetem 103 mld zł, Mój Prąd — oraz rosnące koszty energii skłaniające inwestorów prywatnych do wyboru najwydajniejszych standardów. Dodatkowo unijny Fit for 55 Package zaostrza wymagania wobec budynków zerowej emisji od 2030 r. — Passivhaus jest obecnie najbardziej dojrzałą i zwalidowaną technologicznie ścieżką spełnienia tych wymogów.

Kluczowi producenci rekuperatorów na polskim rynku

Rekuperator (centralna jednostka wentylacji z odzyskiem ciepła) jest sercem domu pasywnego. PHI wymaga, aby w certyfikowanym domu zainstalowany rekuperator był wpisany do bazy PHPP — i miał wartości eta_HRV oraz P_el zmierzone przez akredytowane laboratorium. Główni producenci aktywni na polskim rynku:

Producent	Pochodzenie	Polski rynek (typowy model)
Pro-Vent Sp. z o.o.	Polska (Trzciel)	Mistral, Pro-Vent Box
Aereco	Francja, biuro PL	DXR, ZRH
Brink Climate Systems	Holandia	Renovent Sky, Flair
Rosenberg	Niemcy	Airbox, Comfowood
Atrea	Czechy	Duplex, Compact
Soler & Palau	Hiszpania	DOMEKT
Vents	Ukraina, dystrybucja PL	TwinFresh, VUE
Rekuperatory.pl (Klimatic)	Polska	seria EKO

Każdy z tych producentów potrzebuje zaktualizowanej certyfikacji PHI dla swoich modeli — szczególnie po rewizji wymagań PHI w 2024 roku, która zaostrzyła progi dla nowych certyfikacji. ITC oferuje polskim producentom pełen pakiet pomiarów wymagany przez PHI.

Wymagania PHI dla rekuperatora — kluczowe parametry

PHI Component Database prowadzi listę zatwierdzonych rekuperatorów z parametrami zmierzonymi w akredytowanych laboratoriach. Kluczowe wymogi techniczne:

Parametr	Wymóg PHI	Norma referencyjna
Efektywność odzysku ciepła (ηHRV)	≥ 75% przy znamionowym przepływie	EN 13141-7
Specyficzny pobór mocy (Pel,spec)	≤ 0,45 Wh/m³	EN 13141-7
Szczelność wewnętrzna (cross-leakage)	≤ 3% przy 100 Pa	DIN EN 13141-7
Szczelność obudowy (external leakage)	klasy E1 lub E2	EN 1751
Moc akustyczna (LWA)	≤ 35 dB(A) dla domów	EN ISO 3744
Filtrowanie powietrza	klasa F7 (lub lepsza)	EN ISO 16890
Zapobieganie zamarzaniu	system aktywny lub wymiennik z bypass	wymóg PHI

Pomiar wykonywany jest w specjalistycznej komorze testowej z dwoma klimatami — temperatura ciepłego strumienia 20°C, zimnego −7°C lub −15°C — odpowiadającej warunkom referencyjnym dla strefy klimatycznej domu pasywnego. Pełen audyt typu trwa typowo 3–5 tygodni od dostarczenia jednostki, w zależności od liczby trybów pracy do zmierzenia.

Łączenie z innymi badaniami HVAC w ITC

Producent rekuperatora często potrzebuje równolegle innych certyfikatów dla pełnego wprowadzenia produktu na rynek:

• CE według dyrektywy ErP 2009/125/WE (Ekodyrektywa) — etykieta energetyczna A+ do A++ — ITC może wystawić raport zgodności,
• CE według rozporządzenia (UE) 327/2011 — wentylatory przemysłowe (>125 W),
• Certyfikat zgodności z normą EN ISO 5167 — pomiar przepływu objętościowego,
• Badanie EMC według EN 55014-1 — kompatybilność elektromagnetyczna,
• Test na bezpieczeństwo elektryczne (LVD) wg EN 60335-2-40 — dla pomp ciepła z rekuperatorami; szerszy kontekst EN 60335 dla wyrobów AGD opisany jest w naszym artykule o nowych wymaganiach bezpieczeństwa AGD 2026.

Pełna oferta badań produktów elektrycznych i HVAC ITC obejmuje też klimatyzatory, pompy ciepła i centrale wentylacyjne dla obiektów komercyjnych. Polski producent może uzyskać w jednym kontrakcie pełen pakiet certyfikatów wymaganych dla wprowadzenia rekuperatora na rynek europejski.

Praktyczna ścieżka dla polskiego producenta

Współpraca z ITC dla pomiaru nowego modelu rekuperatora obejmuje pięć kroków:

1. Ustalenie zakresu pomiarów — analiza kart technicznych modelu, wybór trybów pracy do zmierzenia (typowo 3–5: niski, średni, wysoki, max + tryb boost),
2. Umowa — kontrakt z polskim biurem ITC (Multicert Sp. z o.o.) z polskim NIP-em i fakturowaniem w PLN,
3. Dostawa jednostki — typowo 1 sztuka rekuperatora w wykonaniu seryjnym plus dokumentacja techniczna (rysunki CAD, schematy elektryczne, lista BOM),
4. Pomiary — 3–5 tygodni w komorze testowej ITC w Zlíně, w pełnym zakresie wymaganym przez PHI,
5. Raport i wniosek do PHI — pełen raport laboratoryjny w języku angielskim plus wsparcie ITC w wypełnieniu wniosku do PHI Component Database.

Po wpisie do bazy PHI/PHPP rekuperator może być stosowany w certyfikowanych domach pasywnych na całym świecie. Dla producentów działających globalnie ITC oferuje również monitoring zmian wymagań PHI (PHI rewiduje progi co 3–4 lata) i obsługę aktualizacji certyfikatów.

Kontekst regulacyjny — Fit for 55 i nowe wymagania UE

Pakiet Fit for 55 wprowadza w UE wymóg, aby od 2030 r. wszystkie nowe budynki publiczne były budynkami zerowej emisji (Zero Emission Buildings, ZEB), a od 2032 r. wszystkie nowe budynki mieszkalne. Praktycznie oznacza to, że standard energetyczny domów wybudowanych po 2030 będzie bliski Passivhaus — z obowiązkową instalacją wentylacji z rekuperacją.

Dla polskiego rynku konsekwencje są dwie:

• rosnący popyt na rekuperatory w nowym budownictwie mieszkaniowym (po 2032),
• konieczność weryfikacji istniejących certyfikatów rekuperatorów pod kątem rosnących wymagań PHI i unijnych regulatorów.

Polski producent rekuperatora, który dziś zainwestuje w certyfikację PHI swojego modelu, zabezpiecza się na 5–7 lat operacyjne — okres, w którym certyfikat PHI jest typowo ważny przed obowiązkową rewizją.

---

Polskie biuro ITC — kontakt przez formularz lub e-mail [email protected]. ITC współpracuje z Polskim Instytutem Budownictwa Pasywnego (PIBP) — dla certyfikacji wieloproduktowych (np. cała linia produktowa producenta) ITC oferuje preferencyjne warunki kontraktowe i koordynację z polskim partnerem PIBP w zakresie wprowadzenia komponentu na polski rynek pasywny.